TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC DẠY KỸ NĂNG SỐNG CHO TRẺ MẦM NON (01/06/2020 9:39)

Rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ là nhiệm vụ vô cùng quan trọng, ảnh hưởng đến quá trình hình thành và phát triển nhân cách sau này của các bé. Chính vì vậy, ngay từ giai đoạn mầm non, trẻ cần được trang bị kỹ năng sống để định hướng phát triển cá nhân một cách tốt nhất.

Vậy Kỹ năng sống là gì? Nó có cần thiết cho trẻ mầm non?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), kỹ năng sống là những kỹ năng tâm lý xã hội và giao tiếp mà mỗi cá nhân cần có để tương tác với những người khác một cách hiệu quả hoặc ứng phó với những vấn đề hay những thách thức của cuộc sống hàng ngày. Theo UNICEFF, kỹ năng sống là tập hợp rất nhiều kỹ năng tâm lý xã hội và giao tiếp cá nhân giúp cho con người đưa ra những quyết định có cơ sở, giao tiếp một cách có hiệu quả, phát triển các kỹ năng tự xử lý và quản lý bản thân nhằm giúp họ có một cuộc sống lành mạnh và có hiệu quả.

Như vậy, kỹ năng sống hướng vào việc giúp con người thay đổi nhận thức, thái độ và giá trị trong những hành động theo xu hướng tích cực và mang tính chất xây dựng. Chính vì vậy mà ngay từ giai đoạn mầm non, trẻ cần được trang bị kỹ năng sống để định hướng phát triển một cách tốt nhất.

​Rèn luyện kỹ năng sống sẽ giúp con bạn nhanh chóng hoà nhập và khẳng định vị trí của mình trong tập thể, mà xa hơn là một cộng đồng, xã hội. Do đó, cho dù con bạn có tài giỏi, thông minh đến đâu nhưng thiếu kỹ năng sống, con bạn cũng không thể tiếp cận với môi trường xung quanh, hòa nhập cũng như khẳng định mình.

Chính vì vậy, Ngày càng nhiều phụ huynh quan tâm đến việc học kỹ năng sống cho con, tuy nhiên không phải phụ huynh nào cũng hiểu tầm quan trọng của việc học kỹ năng sống và tại sao trẻ lại cần được học kỹ năng sống. Ở lứa tuổi mầm non, việc phát triển kỹ năng sống cho trẻ là vô cùng quan trọng. Vậy những kỹ năng sống cần thiết cho trẻ mầm non là những kỹ năng gì?

Trong cuộc sống hàng ngày ở gia đình trẻ cần được học các kỹ năng tự phục vụ bản thân như đánh răng, rửa mặt, vệ sinh…Ngoài ra trẻ cần nhận biết được các nguy hiểm xung quanh mình như những nguy hiểm từ lửa, điện, nước, người lạ…từ đó trẻ biết ứng phó với những tình huống có thể xảy ra. Những kỹ năng về giao tiếp xã hội cũng rất cần thiết với trẻ mầm non như những kỹ năng chào hỏi, cảm ơn, xin lỗi…và các tình huống trong giao tiếp. Việc dạy các kỹ năng cho trẻ ở lứa tuổi mầm non là hành trang cần thiết cho trẻ khi chuẩn bị bước vào lớp 1, giúp trẻ vượt qua giai đoạn khủng hoảng tâm lý một cách nhẹ nhàng.

Muốn có được kết quả tốt nhất trong định hướng, rèn luyện, bồi dưỡng kỹ năng sống cho trẻ phụ huynh phải hiểu rõ con, hiểu rõ những kiến thức giáo dục kỹ năng sống cần thiết. Mỗi đứa trẻ đều có sự khác biệt về khả năng, có trẻ sinh ra đã tự tin hơn trẻ khác, có trẻ lại dễ dàng hòa đồng hơn, trong khi có bạn lại rất có khả năng lãnh đạo… Bồi dưỡng cho trẻ những kỹ năng sống, những thói quen tốt không phải là việc một sớm một chiều mà là cả một quá trình và phải chọn đúng thời điểm thích hợp với độ tuổi của trẻ để bắt đầu mới có kết quả tốt nhất.

Dạy trẻ kỹ năng sống là để trẻ nhận biết được những điều nên làm và không nên làm vì vậy nội dung đưa ra dạy trẻ phải hết sức đơn giản, gần gũi và xuất phát từ những tình huông, việc làm diễn ra hàng ngày để trẻ có được những kiến thức tối thiểu về bản thân, các sự vật hiện tượng tự nhiên, cây cối, con vật,đồ vật,….trong môi trường sống hàng ngày của trẻ. vì vậy không gì hơn là thường xuyên cho trẻ cơ hội để trải nghiệm và hướng dẫn trẻ tự thể hiện mình qua các hoạt động cụ thể hàng ngày để các em có thể tự lập, thích nghi. 

1. Giúp trẻ tự tin

Tự tin là một trong những yếu tố quan trọng giúp mang lại thành công và kết quả tốt nhất trong mọi việc. Tự tin không phải là tất cả nhưng nếu thiếu điều này, không chỉ trẻ em mà cả người lớn đều khó đạt được những thành công trong trường học và cuộc sống.

Sự tự tin giúp trẻ thể hiện được mình trong các mối quan hệ xã hội, giúp trẻ không ngần ngại khám phá những điều mới mẻ thú vị trong cuộc sống, trau dồi và học tập các kiến thức, kỹ năng. Tự tin cũng giúp trẻ vượt qua được những khó khăn, trở ngại mà bất kỳ ai cũng sẽ phải đối mặt trong cuộc đời.

2. Dạy con kỹ năng giao tiếp

Ngay từ khi trẻ chào đời, kỹ năng giao tiếp đã là một kỹ năng quan trọng giúp trẻ tồn tại và phát triển. Giai đoạn đầu, trẻ giao tiếp qua cử động tay chân, qua biểu cảm ánh mắt, qua tiếng khóc… Lớn hơn, kỹ năng giao tiếp của trẻ được hình thành và hoàn thiện dần qua ngôn ngữ, cử chỉ… Có thể khẳng đinh, giao tiếp là một trông những năng lực cần thiết nhất để trẻ phát triển và sinh tồn trong cuộc sống.

Phụ huynh đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc giúp trẻ trau dồi kỹ năng giao tiếp. Tạo môi trường phù hợp cho con, tạo điều kiện cho con hòa đồng với những người xung quanh, cho con cơ hội, khuyến khích con tương tác, giao tiếp với bạn bè…

3. kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ

Con người sinh ra và lớn lên không có ai chỉ có một mình. Trong cuộc sống chúng ta có gia đình, có bạn bè, có đồng nghiệp, có các mối quan hệ xã hội. Trong cuộc sống hiện đại các mối quan hệ xã hội ngày càng rộng mở và là một xu hướng tất yếu của sự phát triển. Việc biết cách hòa đồng, biết cách làm việc theo nhóm, tận dụng sức mạnh, ưu thế của tập thể để đạt được kết quả tốt nhất trong học tập và công việc là một trong những kỹ năng quan trọng.

4. Dạy con giá trị của lao động và cách kiếm tiền, tiêu tiền

Rất nhiều trẻ em, đặc biệt là trẻ em sống tại các thành phố lớn thường được bố mẹ nuông chiều từ nhỏ. Trẻ hầu như không phải làm bất kỳ việc gì dù là việc nhỏ nhất và hoàn toàn phù hợp với khả năng của lứa tuổi. Việc duy nhất trẻ phải làm đó là học và chơi. Khi trẻ cần tiêu tiền vào việc học thêm, ăn quà vặt, mua quà tặng bạn…, nhiều phụ huynh cũng khá dễ dãi trong việc chu cấp, thường là cho tiền ngay mà không hỏi rõ mục đích. Tất cả những điều này dẫn đến việc trẻ ngày càng thiếu tính tự lập, hay đòi hỏi, luôn muốn dựa dẫm vào người khác, không hiểu được giá trị của lao động, giá trị của đồng tiền.

Trong cuộc sống hiện đại, việc dạy con biết lao động và quý trọng thành quả lao động, dạy cho con ứng xử như thế nào với tiền bạc là việc rất quan trọng. Giáo dục con giá trị của lao động giúp con có tính tự lập, không lười biếng, không ỷ lại vào người khác và có thể thích ứng với nhiều hoàn cảnh khác nhau. Giáo dục con nhận thức về giá trị của đồng tiền và việc tiết kiệm sẽ giúp con tránh được những quan niệm sai lầm về tài chính, giúp con trở thành những người trưởng thành có trách nhiệm với các quyết định tài chính cũng như định hướng nghề nghiệp trong tương lai.

5. Dạy con kỹ năng bảo vệ bản thân

Trẻ con vốn luôn hiếu động, hiếu kỳ và muốn khám phá những điều mới lạ. Trong cuộc sống ngày nay, khi xã hội ngày càng hiện đại, càng phát triển thì những mối nguy hiểm cho trẻ con ngày càng nhiều. Những nguy hiểm có thể xảy ra với trẻ tiềm ẩn không chỉ ở gia đình, ở trường học, ngoài đường mà còn ở bất kỳ đâu trong cuộc sống này.

Đa phần các bậc cha mẹ đều ý thức được điều này, nhưng không phải bậc cha mẹ nào cũng có phương pháp dạy con những kỹ năng bảo vệ bản thân đúng đắn. Sự lựa chọn thường gặp của phụ huynh đó là tìm cách nghiêm cấm con tiếp xúc với các rủi ro. Việc chỉ nghiêm cấm mà không giáo dục, trau dồi các kỹ năng bảo vệ bản thân càng kích thích tính tò mò, muốn khám phá trong trẻ và không mang lại nhiều tác dụng.

Để trẻ có thể tự bảo vệ bản thân mình trước những nguy hiểm phụ huynh cần giúp trẻ hình thành thói quen và kỹ năng cần thiết. Ngoài ra cha mẹ cũng cần dạy cho trẻ biết những mối nguy hiểm và kỹ năng ứng phó với nguy hiểm mà trẻ có thể gặp phải trong gia đình, ở trường học và ngoài xã hội phù hợp với lứa tuổi của trẻ.

Ứng phó khi gặp tai nạn

Khi tai nạn hay tình huống nguy hiểm xảy ra, nếu giỏi lý thuyết mà không biết cách thoát hiểm thì mọi việc giỏi kia trở nên công cốc. Lúc bấy giờ, việc cần làm là phải biết cách thoát ra khỏi nơi nguy hiểm một cách an toàn và hiệu quả. Những kỹ năng này bao gồm: thoát khỏi hỏa hoạn, ngập lụt, động đất, tai nạn thương tích và xâm hại hay bắt cóc. Tầm quan trọng của kỹ năng sống cho trẻ em trong cuộc sống là những kỹ năng vô cùng quan trọng, thậm chí ảnh hưởng đến tính mạng của trẻ.

Lường trước nguy cơ hiểm họa

Nhiều tình huống tiềm tàng mối hiểm nguy. Nếu trẻ biết cách ứng xử phù hợp thì thiệt hại sẽ là nhỏ nhất. Ví dụ, có người lạ rủ đi ăn, ăn xong, trúng thuốc mê và tỉnh dậy thì đã bị bắt cóc hay xâm hại… Nếu như không biết cách xử lý khi một mình thì hậu quả sẽ rất nghiêm trọng. Chính vì vậy mà chúng ta mới thấy được tầm quan trọng của kỹ năng sống cho trẻ em. Trẻ cần được hướng dẫn, dạy dỗ để đối mặt với những tình huống nguy hiểm trong cuộc sống.

Biết cách sử dụng vật dụng nguy hiểm và sơ cứu

Có những ông bố bà mẹ vì lo sợ con bị thương với những vật sắc nhọn mà không cho con động vào những đồ vật đó. Tuy nhiên, những vật dụng này có khả năng gây sát thương nhưng lại không thể thiếu trong cuộc sống như: dao, kéo, kim, búa, đinh, điện… Không chỉ cần biết cách sử dụng những vật dụng này, trẻ còn cần biết tự sơ cứu khi bị vật dụng làm tổn thương. Hiểu được tầm quan trọng của kỹ năng sống cho trẻ em các bậc phụ huynh nên dạy con sử dụng dao, búa, kéo… ngay từ sớm vì chỉ khi trẻ sử dụng thành thạo những vật dụng đó thì trẻ mới có khả năng không làm thương bản thân. Ngoài ra, phụ huynh cần phải dạy con cách sơ cứu cơ bản khi bị thương như: làm sạch vết thương, băng bó cơ bản…

Kỹ năng khám phá và áp dụng hiểu biết vào cuộc sống

Thực tế, trẻ ngày nay dùng máy tính rất giỏi, thao tác gì cũng biết nhưng chưa thực sự tự tin. Khi cho trẻ tiếp xúc với công nghệ, các bé học rất nhanh. Chính vì vậy mà nhiều trẻ lại quá ham và mải mê với những trò chơi công nghệ. Do đó, việc giúp trẻ ứng dụng những kiến thức, hiểu biết trên mạng và trong sách vở vào thực tế là rất quan trọng. Có như vậy, trẻ sẽ không còn bỡ ngỡ trong cuộc sống thực.

 7. Chuẩn bị hành trang kỹ năng sống cho trẻ sắp bước vào lớp 1

Bước vào lớp 1 được coi là một hành trình lý thú trong cuộc đời của trẻ. Tuy nhiên, không phải trẻ nào cũng cảm thấy tự tin để bước vào những hành trình như thế. Nếu không vượt qua được sự khủng hoảng về tâm lý sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả học tập của trẻ, tại sao lại vậy?

Chuyển môi trường học tập mới đồng nghĩa với việc trẻ phải làm quen với nhiều điều mới lạ, trẻ phải đối mặt và làm quen với những quy định mới, những mối quan hệ mới với thầy cô, bạn bè…Những điều này thường làm trẻ lo lắng, một số trẻ không được chuẩn bị tốt về kỹ năng và tâm lý dễ dẫn đến thái độ co cụm bản thân, không dám thể hiện mình trước mọi người.                                                                                                                                                                              Phúc Diễn, ngày 01 tháng 6 năm 2020

Ban giám hiệu                                                                                                                               sưu tầm

 

                                                                                                                                              Vũ Thị Bích Ngọc